Pokrzywa – Koprzywa, czyli o pochodzeniu nazwy pokrzywy.

pokrzywa

Jeszcze parę słów o pokrzywie. Właściwości lecznicze i zdrowotne pokrzywy są już dobrze znane i opisane. Przeglądając informacje na jej temat, nie napotkałem żadnej wzmianki o pochodzeniu jej nazwy.

Otworzyłem więc słownik etymologiczny języka Polskiego Aleksandra Brucknera w którym pan Bruckner przedstawia różne formy nazwy pokrzywa, koprzywa, kopriwa, kropiwa, pokriwa. Łączy nazwę pokrzywy z Bułgarską i Serbską nazwą tkaniny, kopriną – po polsku jedwabiem, oraz z koprem, rośliną. Tylko tyle Bruckner napisał na temat pokrzywy. To już jest coś. Podobieństwo koprzywy i kopru nie jest przypadkowe, Bruckner o tym już nie wspomina. Co zatem łączy koprzywe i koper? Przyjrzyjmy się bliżej słowu koper. Koper to słowo rdzennie słowiańskie. Ze względu na ostry smak i zapach możliwe pochodzenie od kopr? — „ukrop, wrzątek” lub krop-r? albo od kropiła — „pokrzywa”. Tak mówi nam wikisłownik, na podstawie A. Brucknera i F. Sławskiego.

Zaczyna to do siebie pasować. Czyli, wychodzi na to, że prawdopodobnie słowo pokrzywa, koprzywa również wywodzi się od kopr? — „ukrop, wrzątek”, w końcu liście pokrzywy parzą jak wrzątek. Tkanina tkana z pokrzywy nazwana została kopriną, zaś ta dalej przeszła na jedwab? Dawniej coś ostrego w smaku było perne, pierne. Podobieństwo do Ko-per, Ko-przywa (paląca, piekąca. ostra?). Stąd na przykład wzięła się nazwa dla ostrego ciasta w smaku, czyli piernika. Przyglądając się jeszcze pochodzeniu słowa pierny, znajdziemy informacje, że wywodzi się ono od pierzny, pierz. Tutaj warto zwrócić uwagę, że koper to roślina o pierzastych liściach.

Idąc śladem słowa pokriwa, któremu najbliżej do współczesnej pokrzywy, chociaż Bruckner napisał, że forma ta, jest rzadko spotykana. Słowo pokriwa jasno wskazuję na pochodzenie od, pokrywy, pokrywania, pokrowca. Czy ma to związek z powszechnością pokrzywy, że pokrywała duże połacie terenu? Czy może ma to związek z tym, że z tkaniny tkanej z włókien pokrzywy, robiono okładki na książki, pokrowce, pokrycia. Może po prostu, po-krzywa, bo po oparzeniu pokrzywą nie sposób się nie krzywić się z bólu? Jak widać nie jest to takie proste do ustalenia.

Jako ciekawostkę podam, że dawniej nieślubne dzieci nazywano pokrzywnikami. Wzięło się to z przesądu, że „kobieta po akcie mokrząca na pokrzywy płodu pozbędzie”.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s